O‘zbekistonda kvartirani qonuniy qayta rejalashtirish: nimalarni qilish mumkin va mumkin emas, ruxsatnomani qanday olish va qonuniylashtirish mumkin

Devorni buzish, oshxonani mehmonxona bilan birlashtirish, hammomni kengaytirish — har yili minglab toshkentliklar o‘z kvartiralarining rejasini o‘zgartiradi. Biroq har qanday o‘zgartirishni shunchaki o‘z xohishingizga ko‘ra amalga oshirish mumkin emas: ayrim ishlar kelishuvni talab qiladi, ayrim turdagi qayta rejalashtirish esa taqiqlangan.

Ushbu maqolada kvartirada nimalarni o‘zgartirish mumkinligi, qaysi hollarda ruxsatnoma kerak bo‘lishi, qayta rejalashtirishni qonuniy tartibda qanday rasmiylashtirish va ta’mirlash ishlari oldindan kelishilmasdan bajarilgan bo‘lsa, nima qilish kerakligi haqida so‘z yuritamiz.

Qayta rejalashtirish nima hisoblanadi?

Qayta rejalashtirish — bu xonaning mavjud rejasini o‘zgartirishdir. Masalan, to‘siq devorlarni qurish yoki ko‘chirish, xonalar joylashuvini, eshik o‘rinlarini va kvartiraning boshqa elementlarini o‘zgartirish.

Biroq har qanday ta’mirlash ishlari qayta rejalashtirish hisoblanmaydi.

Devorlarni bo‘yash, pol qoplamasini almashtirish yoki shift pardozini yangilash — bu oddiy ta’mirlashdir. Ammo agar siz to‘siq devorni buzmoqchi bo‘lsangiz, yangi eshik o‘rnini ochmoqchi bo‘lsangiz, xonalar chegaralarini o‘zgartirmoqchi yoki muhandislik kommunikatsiyalarini ko‘chirmoqchi bo‘lsangiz, vaziyat boshqacha bo‘ladi.

Bunday o‘zgarishlarning amaliy jihatlari haqida «Qayta rejalashtirishning nozik jihatlari» maqolasida batafsil yozganmiz.

Shuning uchun ta’mirlashni boshlashdan oldin asosiy savol «Bu devorni buzish mumkinmi?» emas, balki «Bu o‘zgarish uy rejasiga, konstruksiyalariga va muhandislik tizimlariga qanday ta’sir qiladi?» bo‘lishi kerak.

Muhim:

talablar muayyan obyekt va bajariladigan ishlarning xususiyatiga bog‘liq. Bu ayniqsa ko‘p kvartirali uylar, yuk ko‘taruvchi konstruksiyalar va muhandislik kommunikatsiyalariga taalluqlidir. Ishlarni boshlashdan oldin faqat umumiy ro‘yxatga tayanmasdan, aynan o‘zingiz rejalashtirayotgan qayta rejalashtirish bo‘yicha talablarni tekshirib olish maqsadga muvofiq.

Ruxsatnomasiz nimalarni qilish mumkin?

Barcha qurilish va ta’mirlash ishlari uchun ruxsatnoma talab qilinmaydi.

Xususan, binoning mustahkamligi va zilzilabardoshligiga ta’sir qiladigan yuk ko‘taruvchi qismlarini o‘zgartirmaydigan qayta rejalashtirish ishlari uchun ruxsatnoma talab etilmaydi. Biroq ko‘p kvartirali uylardagi xonalarni qayta rejalashtirish bo‘yicha alohida istisnolar mavjud. Shu sababli bu qoidani ko‘p qavatli uydagi har qanday kvartiraga avtomatik ravishda qo‘llab bo‘lmaydi.

Oddiy ta’mirlash ishlariga quyidagilar kiradi:

• devorlarni bo‘yash yoki gulqog‘oz yopishtirish;
• pol qoplamasini almashtirish;
• shift pardozini yangilash;
• pardozlash materiallarini almashtirish;
• mebel o‘rnatish;
• xonaning konstruksiyasi va rejasini o‘zgartirmaydigan boshqa ishlar.

Agar ta’mirlash bilan birga xonalar, to‘siq devorlar yoki muhandislik tarmoqlarining joylashuvi ham o‘zgartirilsa, talablar boshqacha bo‘ladi.

Kelishuv talab qilinadigan ishlar

Agar ishlar obyekt rejasini o‘zgartirsa yoki uning konstruktiv va muhandislik elementlariga ta’sir qilsa, ularni kelishish talab etilishi mumkin.

Masalan:

1. to‘siq devorlarni qurish yoki ko‘chirish;
2. eshik o‘rinlarini o‘zgartirish;
3. xonalarni birlashtirish;
4. xonalar chegaralarini o‘zgartirish;
5. muhandislik kommunikatsiyalarini ko‘chirish;
6. hammom, hojatxona yoki oshxona joylashuvini o‘zgartirish;
7. binoning konstruktiv elementlariga ta’sir qiladigan ishlar.

Ko‘p kvartirali uylar uchun muayyan qayta rejalashtirishga ruxsat berilishini oldindan tekshirish ayniqsa muhim.

Qayta rejalashtirishni rejalashtiryapsizmi? Kvartirani ta’mirga tayyorlash, to‘siq devor qurish yoki buzish, eshik o‘rnini ko‘chirish yoki boshqa qurilish ishlarini bajarish kerakmi? Ustabor’da buyurtma qoldiring — mutaxassislar so‘rovingizni ko‘rib, o‘z xizmatlarini taklif qilishlari mumkin. Buyurtma qoldirish

Yuk ko‘taruvchi bo‘lmagan devorni buzish mumkinmi?

Bu eng ko‘p beriladigan savollardan biridir.

Devorning yuk ko‘taruvchi emasligi uning rasmiylashtirishsiz buzilishi mumkinligini anglatmaydi. Ko‘p kvartirali uylarda qayta rejalashtirish bo‘yicha talablar alohida tartibda qo‘llaniladi.

Shuning uchun devorni buzishdan oldin uning vazifasini aniqlash va bu o‘zgarish kvartira rejasiga qanday ta’sir qilishini tekshirish kerak.

Faqat usta: «Bu yuk ko‘taruvchi devor emas», degani uchun demontaj ishlarini boshlamang.

Mustaqil ravishda nimalarni qilish mumkin emas?

Ayniqsa binoning mustahkamligi, zilzilabardoshligi, muhandislik tizimlari yoki qo‘shnilarning yashash sharoitlariga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan ishlarga ehtiyotkorlik bilan yondashish kerak.

Yuk ko‘taruvchi konstruksiyalarni buzish yoki o‘zgartirish

Yuk ko‘taruvchi devorlar va boshqa konstruktiv elementlar binoning asosiy yuklamasini ko‘taradi. Ularni tegishli texnik yechimsiz o‘zgartirish butun konstruksiya uchun xavf tug‘dirishi mumkin.

Ventilyatsiyani yopish yoki ko‘chirish

Qo‘shimcha bir necha santimetr maydon olish uchun ventilyatsiya kanallarini yo‘q qilish yoki berkitishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Hammom yoki hojatxonani o‘zboshimchalik bilan ko‘chirish

Vanna yoki hojatxonani boshqa joyga ko‘chirish faqat yangi reja bilan bog‘liq emas. Bu kanalizatsiya, suv ta’minoti, qavatlararo konstruksiyalar va qo‘shni kvartiralardagi xonalar joylashuviga ham ta’sir qiladi.

Fasadni o‘zboshimchalik bilan o‘zgartirish

Agar qayta rejalashtirish binoning tashqi ko‘rinishi, fasadi yoki uning konstruktiv elementlariga ta’sir qilsa, bunday ishlar uchun belgilangan talablarni alohida tekshirish zarur.

Rasmiylashtirishdan oldin jiddiy demontaj ishlarini boshlash

Eng ko‘p uchraydigan xato — avval devorlarni buzib, keyin buni qilish mumkin yoki mumkin emasligini aniqlashga urinishdir.

Agar rejalashtirilgan qayta rejalashtirishga ruxsat berilmasa, mulkdordan xonani avvalgi holatiga qaytarish talab qilinishi mumkin.

Oshxona va xonani birlashtirish mumkinmi?

Oshxona-mehmonxona qilish mumkinmi, degan savol ta’mirlash vaqtida eng ko‘p beriladigan savollardan biridir.

Barcha kvartiralar uchun yagona «ha» yoki «yo‘q» javobi mavjud emas.

Bunday yechimning mumkinligi kvartiraning rejasiga, bino turiga, muhandislik tizimlariga, ventilyatsiyaga, konstruksiyalarga va boshqa talablarga bog‘liq.

Ayniqsa oshxonada qanday plita o‘rnatilgani va xonalarni birlashtirish uchun qanday o‘zgarishlar talab etilishi muhim ahamiyatga ega.

Shuning uchun oshxona va xonani birlashtirish loyihasini devorni buzishdan oldin tekshirish maqsadga muvofiq.

Balkonni xona bilan birlashtirish mumkinmi?

Balkon yoki lodjiyani xonaga qo‘shishni ham oddiy ta’mirlash ishlari qatoriga kiritib bo‘lmaydi.

Agar ishlar fasadga, tashqi konstruksiyalarga, isitish tizimiga yoki binoning boshqa elementlariga ta’sir qilsa, bunday yechimning mumkinligini va uni rasmiylashtirish tartibini alohida tekshirish kerak.

Bu qoida balkonga isitish tizimini chiqarish, deraza o‘rinlarini o‘zgartirish va oddiy pardozlash ishlaridan tashqariga chiqadigan boshqa ishlarga ham tegishli.

Qayta rejalashtirish uchun ruxsatnomani qanday olish mumkin?

Tartib bajariladigan ishlarning turi va muayyan obyektga bog‘liq.

Obyektni boshqa maqsadga moslashtirish va rekonstruksiya qilish sohasidagi ruxsat berish tartib-taomillari O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 20-apreldagi 200-son qarori bilan tartibga solinadi. Tegishli davlat xizmati Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali ko‘rsatiladi.

Umuman olganda, jarayon quyidagicha ko‘rinadi:

1. Aynan nimani o‘zgartirmoqchi ekaningizni aniqlang

Kelgusidagi qayta rejalashtirish rejasini tuzing:

• qaysi devorlar buziladi;
• qaysi to‘siq devorlar quriladi;
• yangi eshik o‘rinlari bo‘ladimi;
• xonalar joylashuvi o‘zgaradimi;
• oshxona, hammom yoki hojatxonani ko‘chirish rejalashtirilganmi;
• muhandislik kommunikatsiyalariga ta’sir qilinadimi.

Vazifa qanchalik aniq belgilansa, qanday hujjatlar kerak bo‘lishini aniqlash shunchalik oson bo‘ladi.

2. Texnik imkoniyatlarni tekshiring

Ishlarni boshlashdan oldin rejalashtirilgan o‘zgarishlar aynan shu bino uchun ruxsat etiladimi yoki yo‘qmi, aniqlash kerak.

Alohida e’tibor yuk ko‘taruvchi konstruksiyalar, ventilyatsiya, muhandislik tarmoqlari va binoning xavfsizligiga ta’sir qiluvchi boshqa elementlarga qaratiladi.

3. Zarur bo‘lsa, loyiha hujjatlarini tayyorlang

Ayrim rekonstruksiya va qayta rejalashtirish ishlari uchun loyiha hujjatlari talab qilinishi mumkin.

Agar jarayonda konstruktiv yoki muhandislik yechimlari o‘zgarsa, loyiha masalasini qurilish ishlari boshlanishidan oldin hal qilish kerak.

4. YIDXP orqali ariza yuboring

Tegishli davlat xizmati uchun arizani Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali topshirish mumkin.

Hozirgi vaqtda xizmat sahifasida obyektni boshqa maqsadga moslashtirish va rekonstruksiya qilish uchun ruxsat olishda hujjatlar talab qilinmasligi ko‘rsatilgan. Biroq ayrim hollarda qo‘shimcha hujjatlar, masalan, mulkdorlarning notarial tasdiqlangan roziligi talab qilinishi mumkin.

5. Qarorni kuting

Hozirda my.gov portalida obyektni boshqa maqsadga moslashtirish va rekonstruksiya qilishga ruxsat berish xizmati uchun 7 ish kuni muddat ko‘rsatilgan.

Shu sababli «ruxsatnoma uch kunda beriladi» degan eski ma’lumotdan foydalanmaslik kerak.

6. Ishlarni tasdiqlangan yechimlarga muvofiq bajaring

Agar qayta rejalashtirishga ruxsat berilgan bo‘lsa, qurilish ishlari tasdiqlangan yechimlar va loyiha hujjatlariga muvofiq bajariladi.

Ruxsat olgandan keyin loyihani o‘zboshimchalik bilan o‘zgartirish tavsiya etilmaydi. Masalan, bitta eshik o‘rni o‘rniga uchta qilish yoki yana bir devorni ko‘chirish mumkin emas.

7. Kadastr ma’lumotlarini yangilang

Agar qayta rejalashtirishdan so‘ng obyektning tavsiflari yoki rejasi o‘zgargan bo‘lsa, tegishli o‘zgarishlarni belgilangan tartibda rasmiylashtirish zarur.

 

Qayta rejalashtirish uchun qanday hujjatlar kerak?

Har qanday qayta rejalashtirish uchun yagona hujjatlar roʻyxati mavjud emas.

Hozirda YIDXP (Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali) orqali ruxsat olish xizmatining sahifasida ariza topshirishda hujjatlar talab etilmasligi ko‘rsatilgan. Biroq ayrim hollarda qo‘shimcha hujjatlar talab qilinishi mumkin. Masalan, turar joyning boshqa mulkdorlari tomonidan notarial tasdiqlangan yozma rozilik yoki ko‘chmas mulk taqiq ostida, xatlangan yoki garovda bo‘lsa, vakolatli organning ruxsatnomasi.

Shuning uchun avval aynan sizning kvartirangiz uchun qaysi tartib qo‘llanilishini aniqlab, keyin hujjatlarni tayyorlash maqsadga muvofiq.

Qayta rejalashtirish allaqachon qilingan bo‘lsa, nima qilish kerak?

Agar siz oldindan rasmiylashtirmasdan devorni buzgan, eshik o‘rnini ko‘chirgan yoki xonalar joylashuvini o‘zgartirgan bo‘lsangiz, masalani mustaqil hal qilishga urinmang.

Avvalo mavjud qayta rejalashtirish amaldagi talablarga mos kelish-kelmasligini aniqlash kerak.

Vaziyatga qarab obyektning texnik ko‘rigini o‘tkazish va tegishli hujjatlarni tayyorlash talab qilinishi mumkin.

Agar amalga oshirilgan o‘zgarishlarga ruxsat berilsa, ularni belgilangan tartibda rasmiylashtirish mumkin.

Agar qayta rejalashtirish majburiy talablarga zid bo‘lsa va uni qonuniylashtirishning imkoni bo‘lmasa, xonani dastlabki holatiga qaytarish talab qilinishi mumkin.

Shuning uchun asosiy qoida oddiy: avval qayta rejalashtirish mumkinligini tekshiring, keyin ta’mirni boshlang.

Noqonuniy qayta rejalashtirish nimaga olib kelishi mumkin?

Oqibatlar qoidabuzarlikning xususiyati va aniq holatga bog‘liq.

Quyidagilar yuz berishi mumkin:

1. qoidabuzarlikni bartaraf etish talabi;
2. kvartiraning dastlabki rejasini tiklash;
3. qonunda nazarda tutilgan hollarda ma’muriy javobgarlik;
4. kadastr ma’lumotlariga o‘zgartirish kiritishda qiyinchiliklar;
5. kvartirani sotish, qayta rasmiylashtirish yoki boshqa bitimlarda qo‘shimcha muammolar.

O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksi 159-moddasida ushbu moddada nazarda tutilgan qoidabuzarliklar uchun javobgarlik belgilangan. Shu sababli javobgarlik miqdorini har qanday qayta rejalashtirish uchun yagona summa bilan ifodalab bo‘lmaydi.

Qayta rejalashtirish uchun ruxsatnoma qancha turadi?

Narx aniq davlat xizmati va obyekt toifasiga bog‘liq.

Hozirda YIDXPda obyektni qayta ixtisoslashtirish va rekonstruksiya qilishga ruxsat berish xizmati bo‘yicha quyidagi yig‘imlar ko‘rsatilgan:

I toifa — BHMning 0,45 baravari;
II toifa — BHMning 0,9 baravari;
III–IV toifalar — BHMning 1,8 baravari.

Ariza topshirishdan oldin amaldagi narxlarni YIDXP orqali yana bir bor tekshirish tavsiya etiladi, chunki davlat xizmatlari shartlari va yig‘imlar miqdori vaqt o‘tishi bilan o‘zgarishi mumkin.

Toshkentda ta’mirlash bo‘yicha mutaxassis kerakmi? Qayta rejalashtirish bo‘yicha qaror qabul qilganingizdan so‘ng qurilish va pardozlash ishlari uchun mutaxassis toping. Ustabor katalogida Toshkentdagi qurilish va ta’mirlash ustalarining profillarini ko‘rish, ularning ishlari bilan tanishish va mos mutaxassis bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘lanish mumkin. Mutaxassislar katalogini ko‘rish

Qayta rejalashtirish bo‘yicha ko‘p beriladigan savollar

Kvartirani qayta rejalashtirish uchun ruxsat kerakmi?

Bu bajariladigan ish turiga bog‘liq. Ayrim o‘zgarishlar uchun ruxsat talab qilinmaydi, ammo ko‘p qavatli uylardagi xonalarni qayta rejalashtirish uchun alohida talablar mavjud.

Tayanch bo‘lmagan devorni buzish mumkinmi?

Har doim ham emas. Ko‘p qavatli uyda devorning tayanch emasligi uni avtomatik ravishda buzish mumkin degani emas. Aniq qayta rejalashtirish loyihasini tekshirish kerak.

Oshxona va xonani birlashtirish mumkinmi?

Bu kvartira rejasi, bino turi, muhandislik tizimlari va boshqa talablarga bog‘liq. Devorni buzishdan oldin bunday yechimga ruxsat berilishini tekshirish lozim.

Vanna yoki hojatxonani ko‘chirish mumkinmi?

Sanuzelni mustaqil ravishda ko‘chirish tavsiya etilmaydi. Muhandislik kommunikatsiyalari, konstruksiyalar va qo‘shni kvartiralardagi xonalar joylashuvini hisobga olish kerak.

Balkonni xona bilan birlashtirish mumkinmi?

Bunday ishni oddiy kosmetik ta’mir deb hisoblab bo‘lmaydi. Agar fasad, konstruksiyalar, isitish tizimi yoki binoning boshqa elementlariga ta’sir qilsa, bunday yechim imkoniyatini alohida tekshirish talab etiladi.

Gipsokarton to‘siq devorni kelishish kerakmi?

Bu devorning qanday materialdan tayyorlanganiga emas, balki u obyekt rejasini o‘zgartirishi va qayta rejalashtirish talablariga tushish-tushmasligiga bog‘liq.

Agar yangi to‘siq devor uchun material tanlayotgan bo‘lsangiz, gipsokarton va g‘isht taqqoslanishini alohida maqolada ko‘rib chiqqanmiz: «Qayta rejalashtirish uchun gipsokarton yaxshimi yoki g‘isht?»

Yangi qurilgan uyda qayta rejalashtirish qilish mumkinmi?

Ha, ammo bu holatda ham rejalashtirilgan o‘zgarishlarga ruxsat berilishini va ularni qanday tartibda rasmiylashtirishni oldindan tekshirish kerak.

Ta’mirdan keyin qayta rejalashtirishni qonuniylashtirish mumkinmi?

Ayrim hollarda amalga oshirilgan o‘zgarishlar majburiy talablarga mos bo‘lsa, ularni rasmiylashtirish mumkin. Aks holda, xonani dastlabki holatiga qaytarish talab qilinishi mumkin.

Rasmiylashtirish qancha vaqt oladi?

Hozirda YIDXPda obyektni qayta ixtisoslashtirish va rekonstruksiya qilishga ruxsat berish xizmati uchun 7 ish kuni muddat ko‘rsatilgan. Boshqa bog‘liq jarayonlar uchun muddatlar farq qilishi mumkin.

Qayta rejalashtirishdan oldin nimalarni tekshirish kerak?

Perforatorni qo‘lga olishdan oldin quyidagi besh narsani tekshiring:

1. Nima o‘zgarmoqda — to‘siq devor, eshik o‘rni, xona maydoni yoki muhandislik tarmoqlari.
2. Konstruksiya tayanch hisoblanadimi.
3. Ventilyatsiya, suv ta’minoti, kanalizatsiya, gaz va boshqa muhandislik tizimlariga ta’sir qilmayaptimi.
4. Aynan sizning kvartirangiz va rejalashtirilgan ishlar uchun kelishuv talab qilinadimi.
5. Ishlar tugagach, hujjatlarga qanday o‘zgartirishlar kiritish kerak bo‘ladi.

Eng ko‘p uchraydigan xato — avval qayta rejalashtirish qilish, keyin esa uni rasmiylashtirish mumkinmi yoki yo‘qmi deb o‘ylash.

Loyihani ta’mirdan oldin tekshirish ancha oson.

Qayta rejalashtirishdan keyin ta’mir rejalashtiryapsizmi? Rejalashtirish bilan bog‘liq masalalar hal qilingach, qurilish va pardozlash ishlariga o‘tish mumkin. Yangi to‘siq devor, eshik o‘rni, elektr ishlari, santexnika, suvoq yoki boshqa ishlar kerakmi? Buyurtma qoldiring Katalogdan mutaxassis tanlang